Selecteer een pagina

Hoe zat het ook alweer? Bij dezen

Veel mailtjes met bijlagen vandaag. Na de aanhef – van ‘hi mevrouw’ tot ‘geachte Machteld’ – volgt steevast ‘Bij deze’. Dat moet ‘bij dezen‘ zijn. Die -n is een oude naamvals-n. Het moderne Nederlands heeft geen naamvallensysteem meer, maar in ‘versteende’ vormen als te dezen, in dezen, bij dezen en namens dezen is de n bewaard gebleven.

Bij dezen een ‘modern’ alternatief: schrijf gewoon ‘hierbij’.

Bron: Onze taal.

 

 

 

Woord van de dag: bungalow

Afgelopen weekend logeerde ik met twaalf oud-huisgenoten uit mijn studententijd bij een van ons in Enschede. Zij bewoont een schitterende bungalow in een lommerrijke wijk. Gisterochtend had ik het er met mijn kamergenoten – van wie er een binnenkort een nieuwbouwhuis in Amsterdam betrekt – over of we zelf in een bungalow zouden willen wonen. Ik vind het wel wat hebben; mijn schoonmoeder heeft er ook een en ik waan me altijd in een Amerikaans filmdecor. We vroegen ons ook af wat de herkomst van het woord is. Ik riep meteen dat ik dat vandaag uit zou zoeken voor Ikzegookmaarwat. Dus dames, bij dezen: de bungalow is van oorsprong een Indiaas landhuis van één verdieping hoog, omgeven door veranda’s. Het komt van het Hindoestaanse woord banglā dat ‘Bengaalse’ betekent. Ewoud Sanders schreef er in het Geoniemenwoordenboek onder andere over hoe de van oorsprong koloniale bungalow in Engeland de functie kreeg van vrijetijdswoning of buitenhuisje. ‘Het idee sloeg aan en de bungalow verbreidde zich binnen enkele decennia over de hele westerse wereld, hardnekkig achtervolgd door een aura van luxe — want wie kon zich eigenlijk een buitenhuisje veroorloven? — en ontspanning. […] De meeste Nederlanders moesten zich behelpen met een bungalowtent.’ Dat gold dit weekend ook voor één van mijn vriendinnen. Bij gebrek aan ruimte in onze Enschedese herberg, sliep ze in de tuin en evolueerde zo haar ieniemini iglotent tot bungalowtent.

Woord van de dag: vei

Ik ben fervent Wordfeud-speler (Scrabble, maar dan via een app). Niet alleen leuk, maar ook leerzaam want mijn tegenspelers leggen vaak woorden waarvan ik het bestaan niet ken en ook zelf schuif ik zo nu en dan wat letters naast elkaar die een mij onbekend woord vormen dat door Wordfeud wordt goedgekeurd.

Gisteren legde ik ‘vei’, tegenspeler DP vroeg onmiddellijk naar de betekenis en ik beloofde hem die vandaag hier te vertellen. Bij dezen. Vei betekent 1) Groeizaam 2) Mals 3) Vruchtbare grond 4) Welgedaan 5) Welig 6) Wulps 7) Zeer vruchtbaar.

(Bron: bij gebrek aan Van Dale gebruikte ik Encyclo.nl)

 

Woord van de dag: verwittigen

Onze opleiding hanteert een taalnorm: wanneer een student meer dan een x-aantal (en dat aantal is afhankelijk van het vak) fouten maakt, krijgt hij voor zijn werk een 1. Op een kaartje dat iedere propedeusestudent aan het begin van het schooljaar krijgt, staan de belangrijkste taalregels (van werkwoordspelling via hun/hen naar als/dan).

In deze periode geef ik studenten die moeite met taal hebben wat extra lessen. Een aantal van hen had nog nooit een ‘taalnormkaartje’ gezien, dus ik besloot er een paar te halen op de propedeusekamer. Op het bureau van collega T. lag nog een hele stapel. Ik stak ze in mijn zak en riep dat ik hem zelf van deze diefstal zou verwittigen. “Mooi woord”, riep medeblogger Lisette. “Voor de blog.” Bij dezen: iemand verwittigen betekent ‘kennisgeven, waarschuwen, inlichten’ (Van Dale).

 

 

Woorden van de dag: bulken en cutten

Gisteren sprak ik een van mijn studenten en het viel me op dat deze jongen opeens armen als boomstammen had. Ik wist wel dat hij veel trainde, maar zijn spiermassa was nu duidelijk toegenomen. Toen ik hem daarnaar vroeg, zei hij: “Ik ben aan het bulken, misschien een leuk ‘woord van de dag’.” Bij dezen.

Bulken is, in de woorden van deze student, ‘heel zwaar trainen en daarbij heel veel eten met als doel de spieren te laten groeien’. Na een paar maanden ga je ‘cutten’, je traint met minder gewicht, maar met meer herhaling, wat cardio erbij en je eet minder. Doel is vet verbranden. Dit doe je net zo lang tot je ‘afgetraind’ bent.

Ik las een en ander na op de link die de jongen me stuurde. Hij zit straks ongetwijfeld letterlijk en figuurlijk lekker in zijn vel, maar of dit bulken en cutten gezond is, waag ik te betwijfelen. Doet er ook niet toe. Waar het mij om gaat, is dat ook ik gisteren weer wat heb geleerd. En dat ik deze week naast kotsklas, nog twee woorden meeneem naar mijn les Taal.