Selecteer een pagina

Woord van de dag: retraite

Lisette schreef het al: het is even op met de inspiratie bij de bloggers van Ikzegookmaarwat. Tijd voor een pauze. Tijd om te bezinnen. Gaan we door? En dan op dezelfde manier? Of zetten we er een punt achter? We weten het nog niet. Daar gaan we eens even goed over nadenken. Kortom, tijd voor een retraite.

Van Dale geeft voor het woord retraite liefst zes betekenissen. Maar allemaal komen ze op hetzelfde neer: wie in retraite gaat, trekt zich terug. Het woord komt uit het Frans en vindt zijn oorsprong in het Latijn: retrahere. Vooral in rooms-katholieke kringen is een retraite bekend fenomeen. Een pe­ri­o­de van af­zon­de­ring voor gods­dien­sti­ge over­den­kin­gen, ge­be­den, ge­we­tens­on­der­zoek, zo omschrijft Van Dale die gewoonte.

Of wij van Ikzegookmaarwat veel gaan bidden, is de vraag. Maar onze toekomst overdenken, dat doen we zeker in de komende maanden. Begin september maken we de balans op. U hoort nog van ons. Een fijne zomer toegewenst!

 

Woordenboekspel 24 maart 2017

Het Ikzegookmaarwat-Woordenboekspel!

Wat is de betekenis van het woord cenotaaf?
 
 
 
 

 

Woord van de dag: kordaat

Het was gisteren een enerverende dag voor collega Binnert. Hij pakte ’s ochtends zijn fiets van het bovenrek van de fietsenstalling achter het Centraal Station. Zijn tas legde hij even op de bagagedrager van een andere fiets. Toen fietste hij weg. Twintig minuten later realiseerde hij zich dat hij zijn tas was vergeten. Met daarin een laptop met heel veel werk waarvan hij geen backup had.

Binnert werd eerst gek, pakte vervolgens de telefoon en belde de Starbucks aan de achterzijde van het station. Linde nam op. Dat bleek een kordate dame. Ze snapte meteen de ernst van de situatie, vroeg aan een collega of die even de bereiding van de cappuccino kon overnemen en snelde met telefoon in de hand naar de fietsenrekken. Daar lag Binnerts tas nog altijd op die bagagedrager, met alles erin. Binnert was zeer blij en dankbaar, dat zal duidelijk zijn.

Kordaat betekent ferm, vastbesloten. Het is via het Spaanse cordato in onze taal terechtgekomen. In het Spaans betekent het verstandig. Het eerste deel cor komt uit het Latijn: hart. Dat zit bij Linde duidelijk op de goede plaats.

 

Hoe zat het ook alweer? Niet denkbeeldig/ondenkbeeldig

Als je van een behoorlijk eindje hardlopen houdt, kun je je hart ophalen in ons sportminnende land. Amsterdam en Rotterdam hebben beroemde marathons. En zelfs op Terschelling kun je één keer per jaar met een paar honderd anderen 42 kilometer hollen.

Is dat niet genoeg uitdaging? Dan kun je in het buitenland exotische marathons lopen. In het jongste nummer van het tijdschrift Runner’s World staat een reportage over de Eilat Desert International Marathon. Die is niet voor watjes. “De weg is bezaaid met vuistgrote keien, het parcours zakt en stijgt voortdurend. Sommige stenen zijn verankerd in de rotsbodem en bieden grip, anderen schuiven of rollen in de afdaling spontaan een stukje mee. Hardlopen doe je hier met opgetrokken tenen. Dat is vermoeiend, maar het voorkomt dat je in volle vaart tegen een kei aanschopt, wat in een drieste afdaling niet ondenkbeeldig is.”

Opgepast! Nee, niet voor die kei, maar voor die uitdrukking ‘niet ondenkbeeldig’. Die is namelijk niet juist, maar je komt deze constructie vaak tegen. Zo vaak zelfs, dat de Taalunie hier het predicaat ‘onduidelijk‘ aan verleent, wat wil zeggen dat de uitdrukking zo vaak voorkomt dat we die misschien goed moeten rekenen.

Hoe zit het? Correct is ‘niet denkbeeldig’ als we willen zeggen dat er een reële kans is dat iets gebeurt. Dat je tegen een kei aanschopt is geen denkbeeld, maar het kan daadwerkelijk plaatsvinden.

Waarom kom je dan toch vaak de term ‘niet ondenkbeeldig’ tegen? Dat komt waarschijnlijk door het woord ‘ondenkbaar’, dat er sterk op lijkt. En we hebben de bijbehorende uitdrukking ‘niet ondenkbaar’. Als iets niet denkbeeldig is, is het niet ondenkbaar. En als je even niet oplet, noem je het vervolgens ‘niet ondenkbeeldig’. Waarmee je eigenlijk zegt dat iets niet waarschijnlijk is, terwijl je vermoedelijk het tegenovergestelde bedoelt. “Uit de context blijkt gewoonlijk wat er bedoeld is, maar omdat er letterlijk genomen het tegenovergestelde staat, is dit gebruik voor sommige taalgebruikers niet aanvaardbaar”, aldus de Taalunie.