Selecteer een pagina

Woord van de dag: verfomfaaid

Ik dacht altijd dat het ‘verfromfraaid’ was, tot op de dag van gisteren. Opeens corrigeerde een collega IZOMW’er me: ‘verfomfaaid is het’ – gelukkig hoorde ons lijdend voorwerp het niet.

Hoe raakten we in dit gesprek? We zaten in een niet nader te noemen Aziatische afhaaltent en opeens spotte ik een dame op leeftijd met grijs piekhaar, strenge bril, wijde zwarte jas. ‘Sprekend mijn schoonmoeder, maar dan de verfromfraaide versie’, fluisterde ik.

Enfin. Verfomfaaid betekent verkreukeld of verfrommeld. In het Nederduits gebruikten beroemdheden als de Gebroeders Grimm het werkwoord ‘verfumfeien’ om aan te duiden dat iemand zijn tijd aan het verdoen was met muziek en dans, met name in de kroeg. Verfumfeien was geen lang leven beschoren bij onze oosterburen, maar het afgeleide bijvoeglijk naamwoord ‘verfomfaaid’ mag zich volgens de fijne website Taalvoutjes.nl ‘in Nederland nog op veel aandacht verheugen’. En van de oorspronkelijke betekenis ‘verkwisten’ werd het een klein sprongetje naar de huidige betekenis.

Saillant detail: mijn schoonmoeder gaf me deze zomer een make-up cursus cadeau omdat ze vindt dat ik me ‘zo ontzettend slórdig opmaak’..

 

Woord van de dag: miesgasser

Ik zat met een vriend in een bruin café. Uiteraard aan de bar, mijn favoriete plek. De barman las Het Parool en vloekte binnensmonds. ‘Stelletje miesgassers’ noemde hij twee jongens die een 78-jarige vrouw in een rolstoel hadden beroofd.

Een miesgasser is een verachtelijk iemand. Het is zoals veel Amsterdamse woorden afgeleid van de Joodse taal. Miesgasser komt van het Jiddische ‘chazzer’, dat varken of varkensspek betekent.

Over dieren gesproken: we zaten in Kat inde Wijngaert en dat is een van de oudste cafés van de Jordaan. Voor de deur begon in 1886 zelfs de bekende volksopstand Het Palingoproer en ze delen gratis plakjes leverworst uit. Aanrader!

 

Woord van de dag: lazarus

Afgelopen week was ik op vakantie in Ierland. Wi-fi-loos én autoloos in ‘n dorp in the middle of nowhere: tien huizen, vijf pubs en twee elektronicazaken.

Door die autoloosheid hebben we veel gelift. Op een regenachtige middag belandden we bij een dronken Ier in de auto. Strontlazarus was de beste man. Zijn argument: “Girls I drunk whiskey áll day”. Wij vroegen vriendelijk doch dringend of hij ons er alvast uit kon zetten. Een half uur later zagen we dat onze dronkaard een politiebureau werd binnengebracht. Livin’ on the edge.

Lazarus betekent stomdronken. In het Nieuwe Testament is Lazarus zowel de naam van een met zweren bedekte bedelaar als van de broer van Martha en Maria die uit de dood wordt opgewekt. Waarschijnlijk bedoelde men met een lazarus een melaatse of iemand die een andere afschuwelijke ziekte heeft. Vandaar ook de kreet: Krijg het lazerus of: ben je belazerd? Ook oplazeren, naar het voorbeeld van opdonderen en lazeren (vallen) horen hierbij.

Maar met een goed glas whiskey hebben al deze betekenissen niets te maken.

 

Woord van de dag: Markant

Sinds dit schooljaar hebben wij een nieuwe kantine: een soort La Place met eenvoudige saladebar, voorverpakte broodjes en zakjes mayonaise voor 25 cent. Ook er een Indisch ‘standje’ waar dagelijks een rij staat voor een plastic bakje hete kip of rendang.

Collega J. is daar vaste klant. Bijna elke dag gaat hij óf naar de slager om de hoek, óf naar deze plek. Zijn lunch: graag iets met een kippenpoot. Toen hij vandaag handenwrijvend door de docentenkamer liep, en opschepte over de nasi mét kip die hij net verorberde, kon collega N. het niet laten op te merken: ‘Wat ben je toch ’n markant persoon’.

Markant betekent: kenmerkend, tekenend, bijzonder. Het woord is ontleend aan het Franse woord ‘marquant’, dat opvallend betekent.

 

Woord van de dag: mallemolen

Die eerste werkdag na het kerstreces: een volle mailbox, kleffe broodjes kantinekaas en zoenende collega’s met sterke verhalen. Ik denk met weemoed terug aan mijn vakantie met zon, bergen couscous en acht fijne boeken.

Vriend J merkte (terecht) op: ‘einde van de dag zit je weer lekker in de mallemolen van het werkende leven’.

Mallemolen betekent draaimolen, carrousel, chaotische toestand. Het woord verwijst ook naar het middelnederlands ‘mallen’: dwaasheden uithalen, en het inmiddels verouderde ‘mallewagen’: de wagen van de leden van een narrengilde.

Maar mij hoor je vandaag niet lachen.