Selecteer een pagina

Cosmetisch misverstand

Hapert natuurlijk aan alle kanten, deze tekst. Alleen al de constructie: ‘Plezier is…’ Het riekt een beetje naar de klassieke  reclames van het Britse sigarenmerk Hamlet, ‘Happiness is a cigar called Hamlet‘. Maar in het Nederlands werkt zoiets niet. ‘Plezier is… met wind mee fietsen over de Afsluitdijk’. Het kán wel, maar het is niet fraai.

IMG_2568

Het gebruik van het woord ‘cosmetica’ is hier natuurlijk het grootste struikelblok. ‘Cosmetica’ is meervoud, en om dat zo in één zin te zetten met de enkelvoudige constructie ‘plezier is…’ en ‘dus lach en draag HET’, grenst aan het onbetamelijke. Je zegt ook niet ‘auto is de beste vervoermiddelen’ of ‘de aanval is de beste verdedigingen’. Om met de Engelsen te spreken: it does not compute.

Nu geef ik toe dat cosmetica een lastig woord is; het lijkt een plurale tantum en wordt ook vrijwel uitsluitend als zodanig gebruikt, maar er bestaat wel degelijk zoiets als een cosmeticum. Als in: ‘Ach apotheker, ik heb zo’n last van huidschimmel. Geeft u mij maar een flacon van uw beste cosmeticum!’ Het woord komt overigens van het Griekse werkwoord kosmein, dat ‘ordenen’ of ‘rangschikken’ betekent. Kosmetos betekent ‘netjes, geordend’. In lijn gebracht met de kosmos, zogezegd.

Enfin. Het is verleidelijk om flauwe grappen te maken over hoe verstand hebben van cosmetica omgekeerd evenredig is aan verstand hebben van taal, maar laat ik dat maar niet doen.